|
Skąd wyznawcy Hare Kryszna mają
pewność, że to, co głoszą jest prawdą?
„O Panie, bez Twej łaski nie można
rozwiązać problemu, jakim są wątpliwości” - Bhagavata Purana 8.3.14
Zanim udzielimy odpowiedzi na tytułowe pytanie należałoby chyba, chociaż
pokrótce przybliżyć sferę zainteresowań adepta życia duchowego, którym jest
wielbiciel Kryszny, a dokładniej sferę czy kategorię prawdy do której aspiruje.
Istnieje Prawda Absolutna i prawda względna. Materialna egzystencja jest prawdą
względną, gdyż każda zawarta w niej prawda jest uzależniona od wielu różnych
zmiennych. Na przykład to, co dla jednej osoby jest łatwe, dla innej może być
trudne, to, co dla jednej jest piękne, dla innej może być brzydkie, to, co dla jednej
jest godne szacunku, dla innej może być niewarte uwagi, itp., itd.
Cechą charakterystyczną prawd relatywnych jest ich tymczasowość, czyli
całkowita zależność od wpływu trzech faz czasu, a mianowicie przeszłości,
teraźniejszości i przyszłości. Dlatego to, co dla pewnych ludzi w przeszłości
było prawdą, być może już nią nie jest dla żyjących obecnie. W podobny sposób,
nasze dzisiejsze prawdy nie będą konieczne uważane za takowe w przyszłości,
nawet przez nas samych, z powodu wędrówki duszy przez różne gatunki życia i
planety, przyjmując w zależności od naszej karmy
różne nazwy i cechy. Dziś Janek Kowalski, jutro Reksio.
Prawdą Absolutną jest Najwyższy Osobowy Bóg, Śri Kryszna. Relatywna prawda
nie posiada od Niego żadnej niezależności i jest On jej wiecznym i pierwotnym źródłem.
Kala, czyli czynnik czasu jest siłą
Jego spojrzenia, którego nośnikiem jest duchowa potencja cit, a więc sprawuje On nad nim całkowitą kontrolę, nie będąc przy
tym pod wpływem jego materialnych następstw.
Aczkolwiek, wielbiciel Kryszny porusza się i działa w świecie zdominowanym
przez prawdy względne, to jego celem jest wzniesienie się ponad sferę ulotnych
cielesnych poglądów, znajdujących się pod wpływem energii iluzorycznej Boga (maya-śakti) oraz tri-guna, czyli trzech cech materii (sattva, rajas, tamas), i ostatecznie zrozumienie Prawdy Absolutnej
w jej osobowej formie, poprzez kultywację związku opartego na miłości i oddaniu
dla Kryszny.
Ponieważ to Kryszna jest Prawdą Absolutną, poprzez pełnienie dla Niego
służby oddania, Jego wielbiciele automatycznie nabywają wiedzę na temat mayi, która jest lęgowiskiem wszelkich
tymczasowych prawd względnych. Niezależne od Najwyższego Źródła Wszelkich Prawd
studia nad naturą prawdy na ogół nie przynoszą zamierzonego rezultatu, gdyż będąc
pod wpływem podległego trzem gunom obłudnego
i tendencyjnego egoizmu zwanego ahankarą,
który jest przyczyną naszego przywiązania i utożsamiania się ze zjawiskami i elementami
materii, w tym i z naszymi stronniczymi i egocentrycznie ukierunkowanymi procesami
myślowymi, nie jesteśmy w stanie do końca zdeterminować, co jest ostatecznie prawdą
a co nie, czyli czym jest sat, a czym
asat.
Maya, czyli odległy dystans dzielący nas od Prawdy
Absolutnej, to skryta w ciemności ignorancji o Krysznie relatywna prawda, której
wynikiem jest duchowy autyzm wiecznej jaźni, wraz z kłopotliwym uwikłaniem się
w nietrwałe iluzoryczne struktury i czynności materialnego świata, przyjmując
je za jedyny, ostateczny punkt widzenia i percepcję rzeczywistości. Kiedy
zwracamy twarz ku słońcu, to natychmiast przestaje być ona w cieniu, który jest
zaledwie wynikiem braku światła słonecznego. Podobnie, kiedy zwracamy się ku
Krysznie via całkowicie oddanego Mu wielbiciela, zatrważająca ciemność i
niepewność tymczasowych, iluzorycznych prawd względnych, natychmiast przestaje
nam dokuczać, niepokoić czy zagrażać. Kryszna wielokrotnie nas o tym zapewnia,
wypowiadając między innymi następujące słowa:
tad viddhi pranipatena
pariprasnena sevaya
upadeksyanti te jnanam
jnaninas tattva-darsinah
„Spróbuj poznać prawdę przez
zbliżenie się do mistrza duchowego. Zadawaj mu pokorne pytania i służ mu z
oddaniem. Samozrealizowana dusza może udzielić ci wiedzy, gdyż ona ujrzała
prawdę” (Bhagavad-gita 4.34)
daivi hy esa guna-mayi
mama maya duratyaya
mam eva ye prapadyante
mayam etam taranti te
„Niełatwo jest przezwyciężyć tę Moje
boską – składającą się z trzech sił natury materialnej – energię. Ale bez trudu
mogą pokonać ją ci, którzy podporządkowali się Mnie.” (Bhagavad-gita 7.14)
A w Bhagavata Puranie 10.10.41 oznajmia:
sadhunam sama-cittanam
sutaram mat-krtatmanam
darsanan no bhaved bandhah
pumso 'ksnoh savitur yatha
„Kiedy ktoś stoi w obliczu słońca,
nie ma kwestii ciemności dla jego oczu. Podobnie, kto ma osobisty kontakt z
sadhu, bhaktą, który jest w pełni zdeterminowany i podporządkowany Najwyższemu
Osobowemu Bogu, ten nie podlega już materialnej niewoli.”
Świat, aczkolwiek tymczasowy, sam w sobie nie jest iluzją czy fałszem.
Iluzją (mayą) jest uważanie, że nie
ma on żadnego związku z Panem. Iluzją jest sąd, że istnieje coś, co posiada niezależną
od Boga egzystencję, niebędącą produktem Jego energii. Ta fałszywa koncepcja prawdy
jest zaledwie zniekształconym odbiciem absolutnej, duchowej rzeczywistości,
rzuconym na ciemny ekran, naszej zabrudzonej materialnym pragnieniem
świadomości. Jeżeli założymy, że takie właśnie jest oblicze świata, to łatwiej
przyjdzie nam zrozumieć, że będąc pod wpływem iluzji, wydawanie autorytatywnych
sądów na temat jakości prawdy, z góry skazane jest na niepowodzenie. Nasza
twarz nadal skryta jest w cieniu niewiedzy.
Dlatego z punktu widzenia wielbiciela Kryszny, zrozumienie i dojście do
ostatecznej prawdy możliwe jest tylko poprzez akceptację wedyjskiej metody
zdobywania wiedzy, usytuowanej w pełni blasku Pana. Metoda ta, zwana jest darśana, czyli systematyczne objawienie
głębin rzeczywistości w celu poznania definitywnej prawdy. Darśana nie próbuje poławiać zrozumienia w zmętniałych głębiach
otaczającej nas rzeczywistości, ale raczej służy oczyszczeniu tych głębin, w
taki sposób, aby oczywiste prawdy i pewniki, same wyłoniły się z klarownych już
toni. Podwaliną tej metody jest akceptacja duchowego dźwięku śastr - wedyjskich pism objawionych.
Mając na uwadze kategorię prawdy, którą stara się kultywować wielbiciel
Kryszny, powróćmy do początkowego pytania i postarajmy się ocenić, czy wiara w słowa
Kryszny i przekazywaną w łańcuchu sukcesji uczniów duchową naukę zawartą w wedyjskich
pismach objawionych mają podstawy, aby być uważane za autorytatywną prawdę. W semantyce
istnieją trzy proste zasady, które pomogą nam w znalezieniu odpowiedzi na to
pytanie:
1) Musimy rozumieć, co oznacza jakieś stwierdzenie czy głoszona prawda.
2) Musimy znać właściwy sposób jej weryfikacji.
3) Musimy mieć dowód uzasadniający naszą wiarę.
Aby spełnić warunki punktu pierwszego, należy przyjąć właściwą dyscyplinę
myślową. W naszym przypadku oznacza to, że rozpoczynając dociekania na temat
Prawdy Absolutnej, nie udamy się po tę wiedzę na wakacyjny kurs gry w palanta,
prowadzony przez trenera II klasy Jarząbka Wacława, ale przyjmiemy ją z guru-parampara, czyli sukcesji mistrzów
duchowych, będących ekspertami w wiedzy o Absolucie. To właśnie od nich poznamy
znaczenie Prawdy Absolutnej i dowiemy się na temat szczegółów egzystencji jej
osobowego aspektu zwanego Bhagavanem Śri
Kryszną.
Aby spełnić warunki punktu drugiego, musimy zweryfikować zgodność opinii o
Prawdzie Absolutnej, poprzez konsultację trzech źródeł śabdy (duchowej wibracji dźwiękowej), a mianowicie guru-śastra-sadhu, czyli opinii mistrzów
duchowych, pism objawionych oraz innych duchowo oświeconych i w pełni oddanych Bogu
osób. Jeżeli te trzy źródła duchowego dźwięku nawzajem się potwierdzają, to mamy
pewność, że spełniliśmy wymagania punktu drugiego.
Wymagania punktu trzeciego będą spełnione wtedy, gdy będziemy mieli wystarczający
dowód na to, że to właśnie Śri Kryszna jest Prawdą Absolutną. Tym dowodem jest
stopniowe wyzwolenie się świadomości spod dyktatu i uwarunkowań zmysłów i
umysłu, odpowiedzialnych za naszą nasyconą cierpieniem materialną egzystencję,
w świecie relatywno-iluzorycznych prawd. Bezpośrednie doświadczenie
oczyszczającej siły słuchania i intonowania o Krysznie przekonuje adepta
duchowości o autorytatywności śabdy
oraz procesu samorealizacji zwanego bhakti-yogą.
Wraz z coraz to większym zaawansowaniem duchowym bhakty i proporcjonalnie do siły jego miłości i oddania, Kryszna odwzajemnia
się i w coraz to szerszym wymiarze objawia się swojemu wielbicielowi jako
Absolutna Wiedza, jako Absolutny Przedmiot Wiedzy oraz jako Absolutny Znawca
Wiedzy. Stan pełnej realizacji prawdy zwany jest świadomością Kryszny.
W ten sposób, wielbiciel Kryszny stopniowo uzyskuje coraz większą pewność,
że Kryszna jest Najwyższą Prawdą i obejmującą wszystko Rzeczywistością. Bhagavata
Purana 11.2.42 w następujący sposób opisuje to uzasadniające powyżej wspomnianą
wiarę doświadczenie:
bhaktih paresanubhavo
viraktir
anyatra caisa trika
eka-kalah
prapadyamanasya yathasnatah
syus
tustih pustih ksud-apayo
'nu-ghasam
„Oddanie (bhakti), bezpośrednie
doświadczenie Najwyższego Pana (paresanubhava),
i utrata przywiązania do wszystkich innych rzeczy (virakti) - te trzy rzeczy jednocześnie pojawiają się w osobie,
która przyjęła schronienie Najwyższego Osobowego Boga. Dzieje się to w podobny
sposób, niczym uczucie przyjemności (tusti),
sytości (pusti) i ulgi od głodu (ksud-apaya), równocześnie pojawiają się,
stopniowo nasilając się z każdym kęsem spożywającej posiłek osoby.”
Podsumowując, sferą zainteresowania wielbiciela Kryszny jest kategoria
prawdy zwana sat, czyli sfera duchowych
i wiecznych faktów, niepodlegających wpływowi materialnego czasu. Fascynacja
sferą względnej i nietrwałej prawdy, czyli asat
powoduje identyfikację wiecznej duchowej istoty z materią, zniekształcając
i uniemożliwiając jej prawidłową ocenę rzeczywistości.
Aby zaistniała możliwość wyzwolenia się spod wpływu iluzorycznej energii - mayi, materialistyczne doktryny asat muszą zostać zastąpione
transcendentnymi naukami guru-parampara,
za pomocą metody darśana. Z czasem,
duchowa praktyka bhakti-yogi rodzi
owoce w formie obdarzenia świadomości wolnością od jarzma tri-guna i umożliwia bezpośrednie doświadczenie Osobowej Prawdy
Absolutnej – Śri Kryszny, źródła wszelkich istniejących prawd. Tylko poprzez szczere
wysiłki w celu podporządkowania naszej świadomości Bogu, mamy szansę na wolny
od egocentrycznego przywiązania, prawdziwy obiektywizm oraz bezstronność
poglądów, będących rezultatem bliskości osobowej Prawdy Absolutnej, Kryszny,
który jako jedyny posiada monopol na postrzeganie świata takim, jakim jest on w
rzeczywistości.
“Po ostatecznym upewnieniu się co do
prawdy o duszy, powinniście wykorzystać ostry miecz wiedzy, nabyty przez
logiczną refleksję oraz instrukcje mędrców i literatury wedyjskiej, w celu
całkowitego odcięcia fałszywego ego, które jest glebą na której rodzą się
wszelkiego rodzaju wątpliwości. Następnie powinniście czcić Mnie, który jestem
usytuowany w waszych sercach.” – Bhagavata Purana 11.13.33
Purnaprajna dasa 2007 (z podziękowaniami dla Suhotry Swamiego)
|
